Kempische brug stortte 80 jaar geleden na 14 maanden in !!!!!!

Tachtig jaar geleden, op 14 maart 1938, stortte de brug aan de Kempische Steenweg in. De dag voordien waren de renners van de Ronde van Limburg nog over de brug gekoerst. “De instorting gebeurde amper 14 maanden nadat de brug gebouwd was”, zegt metallurg Sven Curé (54), die de instorting vanaf vandaag in het Stadsmus reconstrueert.

Bron : HBVL;be

 

De komende jaren zijn er verhogingswerken gepland aan de Hasseltse bruggen over het Albertkanaal. Het is de zoveelste episode in de bewogen geschiedenis van de kanaalbruggen in onze stad. Precies 80 jaar geleden ging het met de brug aan de Kempische Steenweg volledig mis. Op  14 maart 1938 brak de brug, die slechts een jaar in gebruik was, in drie grote stukken. Als bij wonder vielen er geen doden of gewonden. 


Een expo en een lezing in Het Stadsmus laten zien wat er mis ging en hoe ‘The Hasselt Bridge’ in ingenieursopleidingen overal ter wereld als case bekend staat en nog steeds onderwerp van studie vormt.

 

Een Vierendeelbrug in drieën
Eén dag voor de instorting keken vele toeschouwers nog vanop de brug naar de voorjaarsklassieker de Ronde van Limburg. En op de bewuste dag, amper enkele minuten voor de instorting, reden er nog twee trams over de brug, terwijl de bestuurders en inzittenden dooreen geschud werden. Iets later brak de brug op één plek met een grote knal, vijf minuten later op een andere plek. De ‘langste volledig gelaste brug in Europa’ lag in het water.
‘Het mag een wonder heten dat er geen doden vielen,’ zegt Ann Delbeke, directeur van Het Stadsmus. ‘Maar de impact was groot. Na de instorting duurde het nog een hele tijd vooraleer een volwaardige brug het gemotoriseerd verkeer toeliet over het kanaal langs de Kempische Steenweg. En de bouw van de sluis van Godsheide, enkele honderden meters verderop, liep grote vertraging op omdat het transport van materialen een stuk moeizamer ging.’

De instorting maakte een diepe indruk op de Hasselaren. De dagen erna komen er naar schatting 40.000 kijklustigen langs. Ingenieurs en wetenschappers, maar ook het parket stellen een onderzoek in. Vele kranten plaatsten de instorting op hun voorpagina, samen met de triomfantelijke intocht van Hitler in Wenen.


Het was ook opmerkelijk. België had zich de decennia ervoor ontwikkeld tot een wereldspeler in de staalproductie. En het beproefde en geteste ontwerp van prof. A. Vierendeel (1852-1940) werd gebruikt voor 50 van de 66 bruggen die tijdens de jaren 1930 gebouwd werden, om er vervolgens het Albertkanaal eronder uit te graven. De brug had de test met meer dan 600 ton belasting glansrijk doorstaan. En toch liep het na één jaar al mis...


Bros staal

Ingenieur Sven Curé, die de tentoonstelling in Het Stadsmus maakte en er een lezing over geeft, legt uit hoe hij gefascineerd raakte door de brug: ‘Tijdens mijn opleiding in Gent werd er verteld over de brug in Hasselt. Er waren uitvoerige onderzoeken gebeurd naar dit voorval en gelijkaardige ongelukken in Duitsland en de Verenigde Staten legden de basis van een nieuwe discipline, de ‘breukmechanica’. En dat allemaal door een gebeurtenis in Hasselt! Ik deed navraag bij oudere Hasselaren en zij bevestigden het verhaal. In 1999 kocht ik het boek ‘Een brug meer of minder’ van Jan Nijs. Een boeiend en rijk geïllustreerd boek maar één belangrijk detail ontbrak: de mogelijke oorzaken van de instorting kwamen maar beperkt aan bod.’

 

‘The Hasselt bridge’ is vandaag in de wetenschappelijke literatuur nog steeds een schoolvoorbeeld van een brosse breuk. Tientallen universiteiten en instituten hebben in die tijd en de jaren daarna zich over dit vraagstuk gebogen. Waarom heeft het gebruikte staal van de brug plots zijn taaiheid verloren? De mechanismen, die aan de oorsprong lagen van dit fenomeen waren nog onbekend. Tegenwoordig begrijpt men beter wat men moet doen om dit te voorkomen. De juiste werkwijzen liggen nu vast in internationale voorschriften voor staal, lastechniek en ontwerp. ‘The Hasselt Bridge’ heeft hierin een cruciale rol gespeeld.

 

Limburger, wereldburger

‘Het mag dan een ongelukkige gebeurtenis zijn, het instorten van de brug leverde zowel voor de internationale wetenschap, als voor ons Hasseltse erfgoed heel wat gesprekstof op,’ zegt Karolien Mondelaers, schepen van cultuur en toerisme. ‘Met deze tentoonstelling bewijst Het Stadsmus dat het een museum is dat niet alleen onze geschiedenis vertelt en duidt, maar dat ook het verleden, het heden en de toekomst met elkaar verbindt’.

 

Expo ‘The Hasselt Bridge. Waarom de kanaalbrug in 1938 instortte’
Van 3 maart tot en met 1 juli. Lezing op 14 april om 15 uur in het Tuincafé (toegang gratis) - Het Stadsmus

Bron : Uit in Vlaanderen